Trên đấu trường quốc tế lẫn trong nước, Pháp luôn là một trong những cường quốc của bóng đá thế giới. Chính Les Bleus là đội ghi bàn thắng đầu tiên trong lịch sử World Cup. Trong khi đó, Stade de Reims góp mặt ở trận chung kết European Cup đầu tiên, được tổ chức tại sân Parc des Princes ở Paris.
Suốt nhiều năm qua, quốc gia này cũng đã sản sinh cho bóng đá thế giới những cầu thủ kiệt xuất, từ Just Fontaine đến Raymond Kopa, từ Platini đến Zidane.
Hơn nữa, có lẽ nhờ nằm gần nước Anh – “quê hương của bóng đá” – lịch sử bóng đá Pháp đã bắt đầu từ rất sớm. Câu lạc bộ bóng đá đầu tiên được ghi nhận ra đời vào năm 1864, khi một nhóm người Anh tổ chức những trận đấu vui vào cuối tuần.
Hoạt động cá cược bóng đá khi ấy hẳn khá khó hiểu, bởi câu lạc bộ này chia chính các cầu thủ của mình thành hai đội để thi đấu với nhau.
Tuy nhiên, để xác định năm câu lạc bộ lớn nhất hiện đang thi đấu tại Ligue 1, chúng ta phải bắt đầu câu chuyện từ năm 1932, bởi đó là thời điểm hệ thống giải vô địch Pháp chuyển sang chuyên nghiệp.
Trong những năm tháng sơ khai ấy, Marseille thường xuyên là một thế lực, nhưng một số câu lạc bộ đáng tiếc không còn tồn tại ngày nay cũng từng rất nổi bật. Nhà vô địch đầu tiên của giải, Olympique Lillois, là một trong số đó. Sete cũng vậy. Thực tế, trong số 20 câu lạc bộ đầu tiên tham dự National – tiền thân của Ligue 1 – năm đội hiện đã biến mất và năm đội khác đang thi đấu ở cấp độ rất thấp.
Những câu lạc bộ lớn nhất bóng đá Pháp:
- Paris Saint-Germain
- Olympique de Marseille
- Saint Etienne
- Olympique Lyonnais
- AS Monaco
Những cái tên quen thuộc hơn bắt đầu vươn lên trong các năm ngay sau khi Thế chiến II kết thúc. Lille thống trị thập niên 1940. Nice có những thời khắc huy hoàng trong thập niên 1950, cũng như Nantes ở thập niên 1960. Bordeaux nhiều lần cán đích trong hai vị trí dẫn đầu vào thập niên 1980.
Việc không đội bóng nào trong số này xuất hiện bên dưới là minh chứng cho một giá trị mà người Pháp đặc biệt trân trọng, đến mức được ghi vào hiến pháp: bình đẳng. Đây là một giải đấu không có Bayern hay Barcelona.
Tính đến nay, đã có mười câu lạc bộ Pháp vô địch hạng đấu cao nhất ít nhất bốn lần.
5) AS Monaco
Dù có nguy cơ xúc phạm cả một công quốc, vẫn phải nói rằng Monaco là một câu lạc bộ hết sức kỳ lạ.
Cứ khoảng một thập niên, họ lại xây dựng được một đội hình xuất sắc, đủ sức giành chức vô địch quốc gia và Coupe de France, trước khi tập thể ấy tan rã vì đủ mọi lý do, khiến câu lạc bộ lại trải qua một giai đoạn tương đối chìm trong quên lãng.
Điều này đã diễn ra từ đầu thập niên 1960, khi họ lần đầu nổi lên như một thế lực đáng gờm.
Ví dụ hoàn hảo là đội hình xuất sắc mùa 2016/17, khi Monaco vô địch Ligue 1 với cách biệt 12 điểm và lọt vào bán kết Champions League.
Tuyến giữa của đội bóng được gia cố bởi Tiemoue Bakayoko, người tạo điều kiện để Bernardo Silva, Joao Moutinho và Thomas Lemar thỏa sức tung hoành. Trên hàng công, Radamel Falcao đá cặp cùng Kylian Mbappe khi ấy vẫn còn ở tuổi thiếu niên.
Mười hai tháng sau, rất nhiều tài năng xuất chúng ấy đã ra đi, để lại một Monaco đầy tiền nhưng chỉ còn là cái vỏ và cần được tái thiết. Đó là mô-típ lặp đi lặp lại trong suốt lịch sử của họ.
4) Olympique Lyonnais
Thường được gọi đơn giản là “Lyon”, đội bóng lâu năm của hạng đấu cao nhất nước Pháp này được thành lập vào năm 1950, tách ra từ một câu lạc bộ hoạt động ở nhiều môn thể thao nghiệp dư và hiếm khi ưu tiên bộ môn bóng đá.
Bốn năm sau khi ra đời, Les Gones – “Những đứa trẻ” – giành quyền thăng hạng Ligue 1 và không lâu sau bắt đầu gặt hái những thành công nhất định. Họ được đưa lên hàng ngũ tinh hoa nhờ những bàn thắng của tiền đạo huyền thoại Fleury Di Nallo. Tuy nhiên, chức vô địch quốc gia vẫn luôn lẩn tránh họ.
Mọi chuyện thay đổi sau khi bước sang thiên niên kỷ mới, và thay đổi một cách đầy mạnh mẽ, khi câu lạc bộ có trụ sở tại thành phố lớn thứ hai nước Pháp liên tục vượt trội so với các đối thủ qua từng mùa giải.
Dưới sự điều hành của một ông chủ giàu có quyết tâm thay đổi vận mệnh câu lạc bộ, Lyon đã đáng khen ngợi khi cưỡng lại cám dỗ chi đậm cho những siêu sao thành danh, thay vào đó tập trung vào hệ thống tuyển trạch và công tác đào tạo trẻ. Họ đã thực hiện chiến lược này với hiệu quả vượt bậc.
Trong thập niên tiếp theo, Michael Essien, Florent Malouda, Juninho và Karim Benzema trở thành những trụ cột thường xuyên của đội một. Trong giai đoạn đó, Lyon vô địch quốc gia bảy năm liên tiếp, đồng thời lọt vào bán kết Champions League.
Họ lặp lại thành tích sau vào năm 2020, và thế lực mới của bóng đá hiện đại này nhiều khả năng sẽ còn hiện diện lâu dài. Forbes ước tính Lyon là câu lạc bộ giàu thứ 13 thế giới.
3) Saint Etienne
Les Verts đạt đến đỉnh cao trong thập niên 1960 và 1970, giành tám trong tổng số mười chức vô địch quốc gia của họ ở giai đoạn hoàng kim này.
Với hàng phòng ngự được bảo vệ chắc chắn bởi Osvaldo Piazza và Christian Lopez, cùng lối chơi được thắp sáng bởi tài năng khó đoán của Johnny Rep và Dominique Rocheteau, họ không chỉ thống trị bóng đá Pháp mà còn để lại dấu ấn trên đấu trường châu lục khi lọt vào trận chung kết European Cup năm 1976.
Thất bại trước Bayern ấy đã đi vào biên niên sử bóng đá với tên gọi “Les Poteaux Carres” (Những cột gôn vuông), sau khi liên tiếp các cầu thủ Saint Etienne đưa bóng trúng khung gỗ, để rồi bị gã khổng lồ nước Đức tung đòn kết liễu vào cuối trận.
Trận đấu được tổ chức tại Hampden Park, sân vận động khi ấy vẫn sử dụng những cột gôn bằng gỗ kiểu cũ. Nhiều người tin rằng Les Verts đã có thể giành chiến thắng đêm đó nếu trận đấu diễn ra ở bất kỳ nơi nào khác. Đông đảo cổ động viên Pháp đã rời Scotland trong nước mắt.
Dù là nhờ bộ trang phục màu xanh lá, cái tên của họ được một ban nhạc indie sử dụng, hay việc Saint Etienne thường xuyên xuất hiện trên màn ảnh truyền hình Anh trong thời kỳ các đội bóng nước ngoài phần lớn vẫn là những cái tên bí ẩn, câu lạc bộ này đã đạt đến vị thế biểu tượng được sùng bái trong thời hiện đại.
Đó chỉ là niềm an ủi nhỏ nhoi khi họ trở thành một đội bóng liên tục lên rồi xuống hạng trong thế kỷ 21.
2) Olympique de Marseille
Les Phoceens sở hữu bề dày lịch sử, điều đó không cần phải bàn cãi. Họ là câu lạc bộ duy nhất trong danh sách này từng vô địch quốc gia trước khi tất cả các đội bóng tham dự chuyển sang chuyên nghiệp.
Họ cũng là đội bóng Pháp duy nhất từng vô địch European Cup/Champions League, làm được điều đó vào năm 1993, chỉ hai năm sau khi về nhì.
Đáng tiếc, giai đoạn ấy giờ đây sẽ mãi gắn liền với hành vi hối lộ và bê bối, sau khi người ta phát hiện dàn xếp tỷ số cùng những thủ đoạn tài chính gian trá là một phần trong phương thức hoạt động của chủ tịch khi đó, Bernard Tapie.
Tất nhiên, điều đó không thể làm lu mờ chất lượng vượt trội của dàn cầu thủ từng tỏa sáng tại bờ biển phía nam nước Pháp từ giữa thập niên 1980 đến đầu thập niên 1990.
Chris Waddle chơi tuyệt hay bên cánh và kiến tạo cho Jean-Pierre Papin, trong khi Eric Cantona cùng Enzo Francescoli phô diễn phép thuật của mình. Ở hàng thủ, Marcel Desailly và Basile Boli là hiện thân của sự bất khả xâm phạm.
Và đó rốt cuộc là điều đáng tiếc nhất về đỉnh cao bị hoen ố của một câu lạc bộ đã mười lần vô địch quốc gia và giữ kỷ lục 14 lần về nhì.
Bởi ai dám cá rằng tập thể cầu thủ tuyệt vời này sẽ không thể tự mình giành tất cả những vinh quang ấy mà chẳng cần đến hành vi sai trái?
1) Paris Saint-Germain
Được thành lập vào năm 1970 từ sự hợp nhất giữa Paris FC và Stade Saint-Germain, PSG giành chức vô địch quốc gia trong thập niên 1980 rồi thêm một lần nữa ở thập niên 1990. Sau đó là một giai đoạn khô hạn kéo dài đến năm 2013, kể từ thời điểm ấy Les Parisiens đã 11 lần đứng trên đỉnh trong 13 mùa giải.
Lý do cho sự thống trị đột ngột này vô cùng rõ ràng và không thể phủ nhận: thương vụ Qatar Sports Investments tiếp quản câu lạc bộ vào năm 2011 ngay lập tức mang lại cho PSG nguồn tài chính gần như vô tận. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng PSG từng có những nhà đầu tư giàu có trước đó.
Năm 1991, tập đoàn truyền hình khổng lồ Canal+ xóa khoản nợ khổng lồ của câu lạc bộ và tài trợ cho một chiến dịch mua sắm rầm rộ, đưa George Weah đến thủ đô nước Pháp.
Dù vậy, tất cả vẫn trở nên nhỏ bé khi so với mức chi tiêu của họ trong những năm gần đây. Neymar được chiêu mộ với mức phí kỷ lục thế giới 222 triệu euro vào năm 2017, còn Kylian Mbappe nhanh chóng nối gót với giá 180 triệu euro.
Sự xuất hiện của Zlatan Ibrahimovic vào năm 2012 là lời tuyên bố rằng PSG giờ đây đã trở thành một trong những thế lực lớn của bóng đá thế giới, và hình ảnh trẻ em mặc áo đấu của họ trên những con phố mua sắm tại Anh chính là minh chứng cho điều đó.
Sau khi chia tay Neymar, Mbappe và Lionel Messi, Luis Enrique đã dẫn dắt một tập thể PSG vận hành trơn tru tiến vào trận chung kết Champions League thứ hai trong lịch sử câu lạc bộ vào năm 2025.
*Bản quyền các bức ảnh trong bài viết này thuộc về Alamy*
Cập nhật lúc 2026-07-17 08:24